Abstrahuje pan od układu odniesienia!

W naszym tawernianym słowniku gościły już różne dziwne wyrazy, w większości przypadków zupełnie obce zwykłym śmiertelnikom. Tym razem na tapetę bierzemy słówko abstrahować. Na bardzo, ale to bardzo wyraźną prośbę naszego prezesa. Dlaczego?

Cóż, abstrahując od faktu, że prezes (tudzież szef, kapitan, albo inny wielki wódz) ma zawsze rację i nie sposób z nim dyskutować, zwyczajnie lubimy dziwne wyzwania. Takie, jak rozkminienie, co termin abstrahować ma wspólnego z żeglowaniem. Bo coś niecoś ma.

Definicja pierwsza

W swojej najbardziej pierwotnej formie termin abstrahować oznacza „świadomie coś ignorować”, pomijać pewne aspekty danego obiektu, albo z premedytacją nie uwzględniać wybranych cech. Na tej właśnie zasadzie niezapomniany Maksiu w Seksmisji zignorował fakt, że cały czas są z Albercikiem na podsłuchu i usiłował opracować jakiś tajny szyfr.

Natomiast my możemy abstrahować od faktu, że żeglarstwo to zajęcie męczące, brudne, czasochłonne, a na dodatek drogie – i nadal znajdować w nim frajdę.  

I, abstrahując od niej – definicja druga

Abstrahowanie ma jednak jeszcze inne znaczenie – oznacza bowiem „tworzyć ogólne pojęcia, myśleć abstrakcyjnie, wyodrębniać cechy istotne od nieistotnych”. Oczywiście, istotne dla nas w danym momencie – czyli wybrane ściśle na potrzeby chwili, w świadomy sposób wyłuskane spośród innych, obiektywnie dużo ważniejszych.

To drugie zastosowanie abstrahowania pozwala nam wyodrębnić cechy wspólne z pozornie przypadkowych elementów, a nawet – odnaleźć pomiędzy nimi pewne pozytywy. Abstrahowanie jest więc ściśle powiązane z halsowaniem: oddalamy się co prawda od głównego wątku, błądzimy gdzieś po manowcach, ogólnie tracimy czas – ale i tak jest fajnie.

Etymologia

Termin „abstrahować”, choćby ze względu na podejrzaną pisownię, nie brzmi byt swojsko – dlatego też wiele osób najpierw długo zastanawia się, przez jakie h należy go napisać, po czym sprytnie pisze „pomijać”. Poza tym, abstrahując od znaczenia tego słowa, zawsze znajdą się tacy, co to dopatrzą się w nim brzydkiego wyrazu.

Słówko abstrahować ma jednak bardzo zacne, a wręcz starożytne korzenie. Pochodzi bowiem wprost od łacińskiego wyrazu abstrahere (oznaczającego „odrywać”, albo „odciągać”), który przy okazji dał początek takim wyrazom, jak abstrakcja, abstrakcjonizm, czy abstrakcyjny.