Specustawa ma pomóc w realizacji procedur i przyspieszyć prace przy dwóch zadaniach, które mają ułatwić dostęp do portów w Szczecinie i Elblągu. Te zadania to budowa drogi wodnej łączącej Zalew Wiślany z Zatoką Gdańską oraz modernizacja toru wodnego Świnoujście-Szczecin do głębokości 12,5 m. Pierwsze zadanie ma być realizowane na podstawie wieloletniego programu przyjętego uchwałą Rady Ministrów. Drugie jest przewidziane do realizacji w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2014-2020.
Obie inwestycje są traktowane jako strategiczne dla gospodarki i bezpieczeństwa – przekop przez Mierzeję ma umożliwić rozwój regionu oraz zapewnić swobodny dostęp m.in. jednostek Marynarki Wojennej i Straży Granicznej do portów na Zalewie Wiślanym. Z kolei tor Świnoujście-Szczecin ma sprzyjać rozwojowi portów morskich. Rząd obawia się ryzyka nie ukończenia przedsięwzięć na czas, co w przypadku toru wodnego mogłoby oznaczać konieczność finansowania części prac tylko z budżetu państwa. Dlatego też zdecydowano się na wprowadzenie specustawy.
Ustawa jest wzorowana na tej, która powstała na potrzeby publicznych dróg kołowych. Projekt przewiduje zastąpienie wielu uzgodnień, pozwoleń, opinii itd. wymaganych odrębnymi przepisami procedurą przewidzianą w specustawie. Wskazane w niej inwestycje miałyby być realizowane na podstawie zezwolenia na realizację inwestycji dostępowej. Będzie ją wydawał przy zadaniu dotyczącym Zalewu Wiślanego wojewoda pomorski, a dla toru Świnoujście-Szczecin wojewoda zachodniopomorski. Wojewodowie będą musieli wydać decyzję w ciągu maksymalnie 60 dni, pod groźbą kary w wysokości 2 tys. zł za każdy dzień zwłoki.
Podobnie jak w znanych specustawach, zezwolenie na realizację inwestycji w zakresie infrastruktury dostępowej spowoduje przejście na własność Skarbu Państwa niezbędnych dla inwestycji nieruchomości (za odszkodowaniem). Inwestor będzie też mógł na podstawie specustawy nieodpłatnie zająć tereny wód płynących, dróg publicznych, bądź linii kolejowych, przez które będzie przechodziła inwestycja.
Nowe przepisy umożliwiają zawieranie umów o zamówienie publiczne na wskazane zadania na okres dłuższy niż 4 lata i skracają termin kontroli uprzedniej Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Skracają też terminy procedur administracyjnych. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie infrastruktury dostępowej nie będzie mogła być uchylona jeśli stwierdzone zostaną wady odnoszące się tylko do jej części – ani wówczas gdy wniosek o unieważnienie wpłynie później niż 14 dni po tym gdy stała się ostateczna, a inwestor rozpoczął roboty budowlane. Jeśli sąd administracyjny uwzględni skargę na decyzję po upływie 30 dni od rozpoczęcia robót budowlanych, może jedynie stwierdzić, że decyzja narusza prawo, jednak bez możliwości unieważnienia decyzji.
W projekcie ustawy wskazano podmiot, który będzie odpowiedzialny za zarządzanie infrastrukturą, która powstanie w ramach inwestycji. Zwodzonymi obiektami mostowymi na drodze wodnej łączącej Zalew Wiślany z Zatoką Gdańską ma zarządzać Urząd Morski w Gdyni, natomiast drogi, które zostaną przy tej okazji wybudowane będą przekazane właściwym zarządcom dróg publicznych. Zarządcy drogowi będą także odpowiadać za nawierzchnię na mostach zwodzonych.
Specustawa, według planu, ma wejść w życie w IV kwartale tego roku. Jeśli to się uda, w 2018 roku zakończyć by się miały procedury administracyjne, a w 2022 roku obie inwestycje byłyby zrealizowane.
