Starcie zostało rozegrane 6 marca 1938 roku, w pobliżu przylądka Palos na Półwyspie Iberyjskim. Była to największa bitwa morska, która odbyła się podczas wojny domowej w Hiszpanii. Stronami konfliktu był lewicowy rząd hiszpański i wspierające go siły (republikanie) oraz prawicowa opozycja (nacjonaliści, frankiści).
5 marca z bazy frankistów na Palma de Mallorca wyszły w morze ciężkie krążowniki "Canarias" i "Baleares", krążownik lekki "Almirante Cervera" oraz 3 niszczyciele – "Velasco", "Huesca" i "Ternel". Eskadrą dowodził admirał de Vierna. Wieczorem tego samego dnia z Kartageny wyszły także siły główne floty republikanów, pod dowództwem wiceadmirała Luisa de Ubieto. Były to dwa krążowniki lekkie: "Libertad" (tego samego typu, co "Almirante Cervera") i starszy "Méndez Núñez" oraz 5 niszczycieli.
Do spotkania obu eskadr doszło około godziny 0.36 w nocy. Kiedy oba zespoły znalazły się w odległości około 2 km, republikański niszczyciel "Sanchéz Barcáiztegui" wystrzelił dwie niecelne torpedy. Przeciwnicy minęli się, jednak republikańska eskadra zmieniła kurs i podjęła pościg.
Do ponownego zetknięcia się obu zespołów doszło około godziny 2.15. Frankistowskie krążowniki otworzyły ogień z odległości około 5 km do krążownika "Libertad". Ogień obu stron był niecelny z powodu słabego przygotowania do walki nocnej. O losach bitwy zaważył fakt, że trzem niszczycielom republikańskim udało się podejść niezauważonym do okrętów nieprzyjaciela i wystrzelić w jego kierunku 12 torped. Trzy z nich trafiły w lewą burtę czołowy krążownik "Baleares", wywołując wybuch i pożar. W trakcie tego ataku zginął admirał de Vierna. Ocalałe krążowniki frankistowskie odpłynęły z miejsca starcia. Po kilku godzinach "Baleares" zatonął, a część rozbitków została uratowana przez brytyjskie niszczyciele HMS "Boreas" i "Kempenfelt".
Było to największe zwycięstwo morskie republikanów okresu wojny domowej, jednak pozostające bez wpływu na ogólne działania wojenne.
