Bitwa koło wyspy Savo

7 sierpnia oddziały amerykańskie wylądowały na zajętej przez Japończyków wyspie Guadalcanal. Siły japońskie zostały zepchnięte wgłąb wyspy, co wywołało chęć kontrataku. Podjęto decyzję o wysłaniu na Guadalcanal zespołu okrętów japońskich pod dowództwem wiceadmirała Gunichi Mikawy. Zespół składał się z 5 krążowników ciężkich oraz 2 krążowników lekkich. W sumie na uzbrojenie japońskich okrętów składały się 34 działa 203-milimetrowe, 10 dział 140-milimetrowych, 27 dział 127-milimetrowych i 120-milimetrowych oraz ponad 60 wyrzutni torpedowych, z czego 48 stanowiły wyrzutnie największego kalibru 609 mm.

Wyładunek oddziałów amerykańskich natomiast był osłaniany przez zespół Task Force dowodzony przez kontradmirała Richmonda Turnera. Zespół ten składał się z 6 krążowników ciężkich i 2 lekkich (3 krążowniki były australijskie) oraz kilkunastu niszczycieli.

Amerykanie dowiedzieli się o zbliżaniu okrętów nieprzyjaciela już 8 sierpnia, jednak sądzili, że Japończycy uderzą dopiero rano. Admirał Mikawa natomiast postanowił zaatakować jeszcze w nocy. Japończycy niezauważeni przez dwa amerykańskie dozorujące niszczyciele wpłynęli w przesmyk pomiędzy Guadalcanalem a małą wysepką Savo. O godzinie 1:37 w nocy 9 sierpnia Japończycy natknęli się patrol alianckich okrętów i otworzyli do nich ogień. Pierwsza celna salwa wyłączyła z walki australijski krążownik HMAS "Canberra". Pozostałe krążowniki podjęły walkę, nie zdołały jednak zatrzymać japońskich jednostek.

Znajdujący się w drugiej części zespołu Amerykanie usłyszeli w oddali wystrzały i wybuchy podwodne, lecz zignorowali je jako odgłosy artylerii przeciwlotniczej lub wybuchów bomb głębinowych. O godzinie 1:53 japoński zespół, płynąc na północ, zauważył amerykańskie okręty i oświetlając reflektorami kompletnie zaskoczonego przeciwnika, otworzył do nich ogień. Trzy amerykańskie krążowniki zostały bardzo szybko pokonane, a dwa z nich zatopione.

W bitwie zginęło 1023 marynarzy amerykańskich i australijskich (709 zostało rannych) oraz 38 japońskich (33 rannych). 4 alianckie krążowniki zostały zatopione, a jeden krążownik i dwa niszczyciele uszkodzono. Błyskotliwy sukces japoński nie został jednak wykorzystany, gdyż Japończycy, chcąc ujść spod ewentualnych ataków lotnictwa, nie zniszczyli bezbronnych już statków transportowych u brzegów Guadalcanalu.