Przejdź do zawartości
  niedziela 12 lipca 2026
Ważne
11 lipca, 2026Silny wiatr i wysokie fale otworzyły rywalizację na Mistrzostwach Świata klasy Europa 2026 11 lipca, 2026Trzy medale dla Polski podczas Mistrzostw Świata Juniorów 10 lipca, 2026Klasy Star i 470 przejmują Gdynię! 9 lipca, 2026Czy Joseph Conrad nie chciał być Polakiem? 9 lipca, 2026Bałtyk: wyspa tylko do saunowania 8 lipca, 2026Mistrzostwa Świata klasy Europa w Gdańsku. „Zapowiada się znakomite ściganie” 8 lipca, 2026Przecinkowiec cholery w Bałtyku. Mamy się bać? 8 lipca, 2026Dlaczego starzy żeglarze nie zapadają na demencję? 8 lipca, 2026Kolejny etap Energa Nord Cup 2026 7 lipca, 2026Olimpijskie skiffy rozpoczynają Mistrzostwa Europy!
Morze
  • Kup Morze
  • Klub Morza
  • Statki
  • Okręty
  • Podróże
  • Przyroda
  • Sport
  • Kontakt
0

Brak produktów w koszyku.

Morze
0

Brak produktów w koszyku.

Morze
Morze
0
Koszyk

Brak produktów w koszyku.

  Rejs po historii  Jan Papuga – Nikifor literatury
Rejs po historii

Jan Papuga – Nikifor literatury

Henryk MąkaHenryk Mąka—5 sierpnia, 20150
FacebookX TwitterPinterestLinkedInTumblrRedditVKWhatsAppEmail


Przez wiele powojennych lat był postacią ściśle związaną ze Szczecinem. Można go było spotkać na ulicach centralnych i wśród ruin starego miasta, w Klubie 13 Muz i na korytarzach prasowego gmachu przy pl. Hołdu Pruskiego 8. Nazywany piszącym marynarzem, a nawet Nikiforem literatury, jako jeden z pierwszych zgłosił swój akces do organizowanego latem 1958 roku Klubu Marynistów. A gdy Klub pozyskał na swoją siedzibę Bramę Królewską, był jej częstym gościem. Wiosną 1965 roku po ukazaniu się książki Guadalajara, Guadalajara był bohaterem Wtorku Morskiego, ze swadą odpowiadając na liczne pytania swych czytelników.

Henryk Mąka
Więcej historii

Jan Papuga – Nikifor literatury

5 sierpnia, 2015

Jasio – bo tak go w przyjacielskim gronie nazywaliśmy – urodził się w 1915 roku w niewielkiej wiosce Zbyszek w powiecie piotrkowskim. Ale nie chciał całe życie pasać krów, siać żyto i owies na piaszczystych poletkach. Marzył o szerokim świecie, o którym czytał w pożyczanych ze szkolnej biblioteki książkach. Mając zaledwie kilkanaście lat uciekł do ziemi obiecanej – Łodzi. Został – jak wielu innych bez kwalifikacji – najprostszym robotnikiem fabrycznym. Wyróżniał się tym, że wieczorami dużo czytał, także o bezkresnym morzu i egzotycznych krajach. Nieznany świat ciągnął go coraz bardziej. W roku 1935 porzucił stolicę polskiego włókiennictwa na rzecz szybko rozbudowującej się Gdyni. Po wielu dniach siermiężnej egzystencji dostał się na statek. Pływał z polskim węglem do portów skandynawskich, potem z drobnicą do portów zachodniej Europy. Tam, na obczyźnie zastała go wojna. Dalej pływał na statkach polskich i alianckich, także w konwojach przez Atlantyk. Swoje przeżycia zaczął opisywać w 1942 roku. Zadebiutował w czasopiśmie „Nowy Świat”, wychodzącym w Nowym Jorku. To zachęciło go do przelewania swoich wrażeń i przemyśleń na papier. Przebywając dłuższy czas w Anglii aktywnie działał w Związku Marynarzy, a swoje utwory drukował w „Wiadomościach Polskich”. Pod koniec wojny, z pomocą polskich literatów, wydał w Londynie zbiór opowieści pt. Najpiękniejszy rejs, który zaraz po jego powrocie do kraju ukazał się pod zmienionym tytułem Szczury morskie.

Mieszkając czasowo w Łodzi został przyjęty w skład Związku Literatów Polskich i w roku 1947 przeniósł się do Szczecina. Kilka lat pływał jeszcze na statkach biało-czerwonej bandery, z rzadka publikując swe utwory w lokalnej prasie i literackich czasopismach.

Jan Papuga
Jan Papuga

Był typem ukształtowanego w robotniczej Łodzi samouka i mimo parokrotnie powtarzanych propozycji podjęcia nauki w Liceum dla Dorosłych, tego wyzwania nie podjął. Pisanie też nie przychodziło mu łatwo. Zawsze miał pod ręką stos kartek z rozpoczętymi zdaniami jakichś utworów. Aż dwadzieścia lat od londyńskiego debiutu trzeba było czekać na drugą książkę. Gdy więc w roku 1965 ukazał tom Guadalajara, Guadalajara, sam zaprezentował go w Bramie Królewskiej. Siedzibę Klubu Marynistów lubił i cenił. W ówczesnym organie Związku Marynarzy „Horyzont” napisał felieton na temat długiej batalii Henryka Wielkiego i Łukasza Upartego, o jej pozyskanie i przystosowanie do wielofunkcyjnych potrzeb siedziby Klubu Marynistów, salonu wystawienniczego malarstwa, plakatów i fotogramów, miejsca spotkań twórców z mieszkańcami miasta /Wtorki Morskie/ oraz klubokawiarni z prasą i widokówkami włącznie, dla Szczecinian i turystów podążających z centrum na Wały Chrobrego i nad Odrę.

Karta rybacka

W roku 1969 ukazał się kolejny tom jego opowieści Rio Papagaio. Ale autor nie miał czasu na dłuższą kontemplację nowego dzieła. Wsiadł na drobnicowiec zachodnio-afrykańskiej linii i popłynął na Czarny Ląd. Miał bowiem Jasio idée fixe, o której wcześniej opowiadał wielu osobom: chciał przejść Afrykę w poprzek. I rzeczywiście, w sandałach i z chlebakiem na ramieniu, bez wiz i dewiz opuścił w Kamerunie statek i ruszył w drogę. Nie uszedł daleko. Zapomniał bowiem, że czasy Davida Livingstona już dawno minęły. Afryka zaś poszatkowana granicami, pilnie chronionymi przez wojsko i służby bezpieczeństwa. Aresztowany trafił za kratki kameruńskiego więzienia, oskarżony o włóczęgostwo. Sporo czasu upłynęło zanim polscy dyplomaci wyciągnęli go z tych tarapatów i najbliższym statkiem odesłali do kraju. Po powrocie z tej nieudanej eskapady powstała książka Papierowa dżungla, przygotowana przez przyjaciół i wydana po śmierci autora (Jan Papuga zmarł w 1974 r.) na podstawie pozostawionych maszynopisów i notatek. Pośmiertnie również ukazały się jego książki: Oceany, oceany; Okrutny świat i Singsiarz.

Przez wiele lat krępa postać Jana Papugi, jednego z pierwszych pisarzy marynistów w Szczecinie, zrosła się z miastem nad dolną Odrą. Szczecin przewija się na kartach jego książek, ich autor jest dziś patronem ulicy na przedmieściu Gumieńce, to dobrze. W przypadającą w tym roku 100. rocznicę urodzin, z pewnością warto tego autora przypomnieć.


Henryk Mąka – doświadczony publicysta i pisarz marynista. Ma za sobą kilkadziesiąt rejsów statkami handlowymi, rybackimi i żaglowcami, do wielu zakątków świata dotarł drogą lotniczą. Odwiedził przeszło 100 krajów, wydał ponad 60 książek + 12 małoformatowych o łącznym nakładzie 1,4 mln egzemplarzy. Część z nich była wznawiana, tłumaczona na obce języki, drukowana w odcinkach na łamach gazet i periodyków, na taśmach magnetofonowych udostępniona niewidomym. "Krytyka literacka" nazywa go Kraszewskim mórz i oceanów. Odznaczony Krzyżem Komandorskim OOP, Złotym Gryfem Pomorskim, Pierścieniem Hallera i innymi.

Książki Henryka Mąki dostępne są w Księgarni Internetowej Bellona.

Henryk MąkaJan Papuga
FacebookX TwitterPinterestLinkedInTumblrRedditVKWhatsAppEmail
Zanim wyruszymy w podróż – pierwszy dzień rejsu
Kolejna tragedia u wybrzeży Libii
Powiązane artykuły
  • Powiązane artykuły
  • Więcej od tego autora
Rejs po historii

Największa katastrofa morska w czasach pokoju

8 kwietnia, 20260
Mis Wojtek historia
Ciekawostki

Miś Wojtek, co serce miał polskie

1 kwietnia, 20260
Rejs po historii

Po co wracał się Czarniecki?

24 marca, 20200
Załaduj więcej
Czytaj też
Mistrzostwa Świata klasy Europa Fot: Bartosz Modelski
Imprezy

Silny wiatr i wysokie fale otworzyły rywalizację na Mistrzostwach Świata klasy Europa 2026

11 lipca, 20260
Polski Związek Żeglarski Fot: Sander van der Borch
Imprezy

Trzy medale dla Polski podczas Mistrzostw Świata Juniorów

11 lipca, 20260
Polski Związek Żeglarski Fot: Bartosz Modelski
Sport

Klasy Star i 470 przejmują Gdynię!

10 lipca, 20260
Joseph Conrad Fot. George Charles Beresford / National Portrait Gallery / Wikimedia Commons (Domena publiczna)
Nauka, odkrycia, przyroda

Czy Joseph Conrad nie chciał być Polakiem?

9 lipca, 20260
Wyspa do saunowania fot. Pexerls/ HUUM │sauna heaters
Żeglarstwo, podróże, wyprawy

Bałtyk: wyspa tylko do saunowania

9 lipca, 20260
Mistrzostwa Świata klasy Europa Fot: Bartosz Modelski
Imprezy

Mistrzostwa Świata klasy Europa w Gdańsku. „Zapowiada się znakomite ściganie”

8 lipca, 20260
Załaduj więcej
Najnowsze
  • Silny wiatr i wysokie fale otworzyły rywalizację na Mistrzostwach Świata klasy Europa 2026 11 lipca, 2026
  • Trzy medale dla Polski podczas Mistrzostw Świata Juniorów 11 lipca, 2026
  • Klasy Star i 470 przejmują Gdynię! 10 lipca, 2026
  • Czy Joseph Conrad nie chciał być Polakiem? 9 lipca, 2026
  • Bałtyk: wyspa tylko do saunowania 9 lipca, 2026
Losowe teksty

Most obrotowy w Giżycku zostanie wyremontowany

14 marca, 2019

Tort Sachera i bitwa u wybrzeży Lissy (Visu)

15 stycznia, 2014

„Zasłyszane” na twojejtubie – Wyspa Bożego Narodzenia

26 grudnia, 2011

City break – spędź weekend z dala od domu

17 lutego, 2016
Ośmiornice jedne z najmądrzejszych zwierząt oceanu. Fot. Magnific

Nielegalne pułapki niszczą populację ośmiornic w Grecji

24 kwietnia, 2026

Wygraj nagrody w IX Pantaenius Jacht Foto!

19 grudnia, 2019

Piękny początek zlotu w Gdyni

1 września, 2011

Prosty sposób na rozbicie jachtu – pijany arbuz

7 sierpnia, 2013

Forum już działa

25 września, 2014

Upalna XVI edycja ANWIL CUP

11 czerwca, 2014
Tagi
Antarktyda Bałtyk bezpieczeństwo Chiny Chorwacja Ciekawostki czarter ekologia Gdańsk Gdynia Grecja inwestycja jacht katastrofa klimat konkurs marynarka wojenna morze nagroda NATO nauka ocean okręt Polska port regaty rejs Rosja Selma Expeditions statek stocznia Szczecin słownik targi turystyka Ukraina USA wojna wrak wycieczkowiec wypadek wyprawa wyspa żaglowiec żeglarstwo

    # POPULARNE

    regatyBałtykCiekawostkiekologiarejsnaukajachtRosjasłownikwypadekstatekmarynarka wojennaUSAwyprawaczarterGdańskmorzeokrętkonkursGdynia
    © Copyright 2010-2026, Wszystkie prawa zastrzeżone
    • O nas
    • Regulamin
    • Regulamin sprzedaży
    • Prywatność
    • Kontakt
    Tawernaskpipperow.pl i Morze.org łączą się w jeden portal