Przedstawiciele instytucji zajmujących się gospodarką wodną, ochroną środowiska, straży rybackiej, nadzoru budowlanego, policji, samorządu oraz regionalnego zarządu gospodarki wodnej w piątek, 15 lipca podpisali porozumienie w sprawie zasad działania w ramach zapewnienia optymalnej ochrony mazurskich jezior i rzek przed dewastacją.
Strony porozumienia będą współdziałać w zakresie kontroli i zwalczania nielegalnych działań ze strony wszystkich użytkowników śródlądowych wód powierzchniowych administrowanych przez Wody Polskie. W przypadku potwierdzenia naruszenia przepisów ustawy Prawo wodne, Wody Polskie będą zawiadamiać o zdarzeniu współpracujące instytucje, które w ramach swoich kompetencji będą podejmować interwencje – kontrole, inspekcje lub oględziny w terenie.
Interesariusze postanowienia będą wspólne wystosowywać propozycje zmian legislacyjnych w celu optymalnej ochrony jezior i rzek przed dewastacją. Zacieśnienie współpracy oraz nowelizacje prawa z jednej strony pozwolą skończyć z sytuacją, kiedy organy ścigania nielegalny proceder niszczenia środowiska naturalnego traktowały bez należytej uwagi, a z drugiej ukrócą proceder umyślnego łamania prawa, wliczając wyroki i kary grzywny w koszt nielegalnych, często milionowych prac prowadzonych nad brzegami jezior i rzek.
Służby będą interweniować w razie dewastacji brzegów rzek i jezior, zwłaszcza w wypadku:
– niszczenia roślinności szuwarowej,
– nielegalnej wycinki drzew i krzewów,
– naruszenia linii brzegowej przez wykonanie robót ziemnych,
– potwierdzonych nielegalnie wykonanych urządzeń wodnych w postaci pomostów o parametrach spełniających wymóg konieczności posiadania pozwolenia na budowę,
– nielegalnego grodzenia nieruchomości przyległych do śródlądowych wód powierzchniowych, czyli rzek i jezior, w odległości mniejszej niż 1,5 m od linii brzegu.
Zgodnie z art. 475 ustawy Prawo wodne za niszczenie lub uszkadzanie brzegów wód śródlądowych grozi kara grzywny, ograniczenia wolności lub kara pozbawienia wolności do roku.
Niszczenie brzegów obserwują zarówno pracownicy Wód Polskich, jak i mieszkańcy czy turyści. Tylko w tym roku na terenie m.in. Krainy Wielkich Jezior Mazurskich linia brzegowa została umyślnie zdewastowana aż 100 razy. Niszczycielska działalność w większości przypadków ma miejsce w granicach ustanowionych form ochrony przyrody, takich jak obszary chronionego krajobrazu, obszary Natura 2000, czy parki krajobrazowe.
Dewastacja środowiska naturalnego często jest nieodwracalna. Każda niewłaściwa ingerencja człowieka w linię brzegową może przyczyniać się do pogorszenia jakości wód oraz przyspieszać degradację jeziora i jego eutrofizację. Usuwając szuwary, niszczone są potencjalne miejsca lęgowe wielu gatunków ptactwa oraz środowisko życia pozostałych gromad zwierząt ściśle powiązanych z ekosystemami wodnymi m. in.: ryb, płazów, gadów, ssaków, czy owadów. System korzeniowy roślinności strefy brzegowej pełni funkcję naturalnego umocnienia brzegów zbiorników wodnych – zapobiegając procesom erozji wodnej. Strefa brzegowa charakteryzująca się różnorodnością występujących gatunków roślin ma nieoceniony wpływ na jakość wody. Roślinność oczyszcza wody z fosforanów, azotanów, metali ciężkich oraz innych toksycznych dla zwierząt wodnych substancji i natlenia dno zbiorników wodnych co ma przede wszystkim duże znaczenie w przypadku małych, płytkich jezior.
Porozumienie podpisali Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku – Mirosław Markowski, Wicewojewoda Warmińsko-Mazurski – Piotr Opaczewski, Agata Moździerz – Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Olsztynie, Piotr Jakubowski – Burmistrz Miasta i Gminy Mikołajki, Joanna Kazanowska – Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, Szczepan Worobiej – Komendant Wojewódzkiej Państwowej Straży Rybackiej w Olsztynie, Maciej Kotarski – Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz inspektor Arkadiusz Sylwestrzak – Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie.
