Przejdź do zawartości
  poniedziałek 16 listopada 2026
Ważne
16 listopada, 2026Co się stało z jachtem Einsteina? 13 listopada, 2026Piątek 13. Skąd pomysł, że jest pechowy? 12 listopada, 2026Ruszyła rozbiórka „domów covidowych” nad Bałtykiem 12 listopada, 2026Eksplozja na rosyjskim okręcie w Zat. Fińskiej 9 listopada, 2026Remont ORP Błyskawica. Jest umowa i konkrety 9 listopada, 2026SS United States: pogrzeb „Królowej Atlantyku” 9 listopada, 2026Radioaktywne zwierzęta na dnie Atlantyku 5 listopada, 20263,5 roku więzienia za zniszczenie kabli na dnie Bałtyku 4 listopada, 2026Gazowiec Lech Kaczyński w Niemczech: ironia losu? 4 listopada, 2026Zmienność decyzji to żaden wstyd!
Morze
  • Kup Morze
  • Klub Morza
  • Statki
  • Okręty
  • Podróże
  • Przyroda
  • Sport
  • Kontakt
0

Brak produktów w koszyku.

Morze
0

Brak produktów w koszyku.

Morze
Morze
0
Koszyk

Brak produktów w koszyku.

  Rejs po historii  Statek-przykrywka, czyli polowanie na K-129
Rejs po historii

Statek-przykrywka, czyli polowanie na K-129

Monika FrenkielMonika Frenkiel—8 listopada, 20180
FacebookX TwitterPinterestLinkedInTumblrRedditVKWhatsAppEmail

Czy statek – i to duży – może stanowić centrum szpiegowskiej afery? Ano może. W latach 70. ubiegłego wieku Amerykanie zbudowali wielką jednostkę, która pozornie miała zajmować się wydobyciem złóż. Faktycznie jednak chodziło o wydarcie Związkowi Radzieckiemu jego wojskowych sekretów.

[t][/t]Glomar Explorer[/t] [s][/s]

Polowanie na K-129

Więcej historii

Statek-przykrywka, czyli polowanie na K-129

8 listopada, 2018

Bałtyckie trio, przy którym Titanic wymięka

27 kwietnia, 2018

Był rok 1968. Środek zimnej wojny i zaciekłej rywalizacji między Rosjanami a Amerykanami, szczególnie w dziedzinie wszystkiego, co daje przewagę militarną. I wtedy właśnie, ok. 2,5 tys. km na północny zachód od Hawajów zatonął radziecki okręt podwodny K- 129. Z przyczyn do dziś nieznanych. No i oczywiście Rosjanie natychmiast rzucili się do szukania zguby, bezskutecznie. Za to, o dziwo, okręt udało się znaleźć Amerykanom, którzy szukali go równie mocno,oi ile nie mocniej niż Rosjanie. A udało się to właściwie przypadkiem – otóż urządzenia akustyczne US Navy wychwyciły dziwny dźwięk w czasie, kiedy rosyjski okręt tonął. Był to prawdopodobnie dźwięk okrętu uderzającego o dno.

Oczywiście, urządzenia nasłuchowe były supertajne i nikt nie miał prawa o nich wiedzieć. W kierunku tajemniczego dźwięku Amerykanie, tak na wszelki wypadek wysłali okręt podwodny, który przeszukał rejon za pomocą sonarów i kamer. I bingo! Na głębokości ok. 5 km znaleziono K-129.

 

Zabawa w podchody

No i tu zaczęła się zabawa, bowiem Amerykanie bardzo chcieli dostać się do wraku, który pozwoliłby na zdobycie mocno strzeżonych informacji. Ale Rosjanie nie mogli się dowiedzieć o tym, że ich statek został znaleziony. Wrak trzeba było więc wydobyć cichaczem, tyle, że amerykańska marynarka nie dysponowała jednostką zdolną do wydobycia statku o takiej masie (K-129 ważył 2743 tony) i z takiej głębokości. Trzeba było w tym celu zbudować nową jednostkę a żeby zmylić Rosjan wszem i wobec rozpowszechniano informację, że to jednostka wydobywcza. W tamtych rejonach dno oceanu zalegały spore ilości bryłek manganowych, więc przykrywka była do łyknięcia.

 

Project Azorian

Operacja była karkołomna, bowiem ze względu na wspomniane już trudności, takie jak waga K-129 i konieczność zachowania operacji podnoszenia w tajemnicy potrzebna była nowatorska konstrukcja. „Glomar Eksplorer” – tak nazwano nowy statek – zaopatrzono więc w ładownię z wrotami ukrytymi w dolnej części kadłuba. Dzięki nim można było bez zwracania uwagi tych, co znajdują się na powierzchni wody wciągnąć wrak do środka Eksplorera i spokojnie odpłynąć.

Cała operacja trwała dobrych kilka lat i „Glomar Eksplorer” na miejscu pojawił się w 6 lat po katastrofie, 4 lipca 1974 roku. Z wyglądu rzeczywiście przypominał statek wydobywczy – na pokładzie miał nawet zamocowaną konstrukcję przypominającą wieżę wiertniczą. Akcję wydobycia okrętu przeprowadzono przy pomocy urządzenia nazwanego Clementine – było to coś podobnego do ramy przymocowanej do stalowej rury. Rurę połączono z inna rurą, tamtą z jeszcze inną…i tak aż do pokładu.  Clementine znalazła się nad zatopionym okrętem i pochwyciła go za pomocą hydraulicznych szczęk, a całość prac kamery przekazywały na pokład.

 

Pełna konspiracja…

Rosjanie dowiedzieli się jakoś, że Amerykanie planują jakąś operację w tym rejonie, ale nie wiedzieli, co to ma być za operacja. A ponieważ nie znali miejsca zatonięcia swojego okrętu, nie mogli wiedzieć, że chodzi o jego wydobycie – tym bardziej, że nie mieściło im się w głowie, że jest to technicznie możliwe. Dookoła „Glomar Eksplorera”, który stanął dokładnie nad K-129  krążyły rosyjskie statki i nawet śmigłowce, ale amerykańscy konstruktorzy wykonali kawał dobrej roboty, bo jednostka naprawdę przypominała statek wiertniczy.

Operacja wydobycia rosyjskiego okrętu podwodnego udała się tylko częściowo co i tak należy uważać za sukces biorąc pod uwagę, że nie można było wcześniej przeprowadzić żadnych prób. Kiedy K-129 znajdował się w drodze na powierzchnię, część jego kadłuba się oderwała i spadła ponownie na dno. Niestety, jak się potem okazało, była to ta, która najbardziej interesowała Amerykanów, czyli zawierająca wyrzutnie rakiet, sterownię, maszynownię i węzeł komunikacyjny. Do „Glomar Eksplorera” udało się wciągnąć część dziobową K-129, jakieś 11 metrów. Znaleziono w niej zwłoki 6 marynarzy.  Marynarzy pochowano na morzu z pełnymi honorami, a film z pogrzebu później przekazano Rosjanom.

 

…i dekonspiracja

Czy Amerykanie zrezygnowali z wydobycia tak interesującej ich części okrętu? Ostatecznie tak, a przyczyna była prozaiczna – cała sprawa wyszła bowiem na jaw. Otóż tuż przed operacją doszło do włamania do biura firmy Global Marine Development Inc, stanowiącej część biznesowego imperium miliardera Howarda Hugesa. Global Marine Development była formalnie właścicielem i armatorem „Glomar Explorera”, a wśród skradzionych dokumentów były takie, które wskazywały na związek Hugesa z CIA. Zaniepokojone CIA zaangażowało do rozwiązania sprawy włamania FBI, ci z kolei zwrócili się do policji z Los Angeles…jednym słowem, sprawa wyciekła do mediów. W 1975 roku Los Angeles Times opublikował duży artykuł na ten temat, więc z wydobycia reszty rosyjskiego statku zrezygnowano.

A co z samym „Glomar Eksplorerem”? 20 lat US Navy trzymało go gdzieś w dokach. Potem przekształcono go w prawdziwy statek wiertniczy i udostępniono, a potem sprzedano firmie wiertniczej. Ostatecznie w 2015 roku został zezłomowany.

 

CIAGlobal Marine Developmentstatek
FacebookX TwitterPinterestLinkedInTumblrRedditVKWhatsAppEmail
Anakonda-18
Zapraszamy do udziału w Paradzie Niepodległości
Powiązane artykuły
  • Powiązane artykuły
  • Więcej od tego autora
Rejs po historii

Największa katastrofa morska w czasach pokoju

8 kwietnia, 20260
Mis Wojtek historia
Ciekawostki

Miś Wojtek, co serce miał polskie

1 kwietnia, 20260
Rejs po historii

Po co wracał się Czarniecki?

24 marca, 20200
Załaduj więcej
Czytaj też
Co się stało z jachtem Einsteina? fot. Pixabay/janeb13
Żeglarstwo, podróże, wyprawy

Co się stało z jachtem Einsteina?

16 listopada, 20260
Piątek 13 skąd pomysł że jest pechowy? Fot Pixabay/Isacher
Ciekawostki

Piątek 13. Skąd pomysł, że jest pechowy?

13 listopada, 20260
Rozbiórka domów covidowych fot. Pexels/Maksim Goncharenok
Nauka, odkrycia, przyroda

Ruszyła rozbiórka „domów covidowych” nad Bałtykiem

12 listopada, 20260
Korweta klasy Bujan-M - tej samej, do której należy Naro-Fominsk fot. Mil.ru, Wikimedia Commons, licencja CC BY 4.0.
Statki, porty, offshore

Eksplozja na rosyjskim okręcie w Zat. Fińskiej

12 listopada, 20260
ORP Błyskawica zyska nowe wnętrza, fot. Pixabay/ lino9999
Statki, porty, offshore

Remont ORP Błyskawica. Jest umowa i konkrety

9 listopada, 20260
SS United States: pogrzeb „Królowej Atlantyku”. SS United States fot. Autor nieznany, zbiory John Oxley Library, State Library of Queensland / Wikimedia Commons. Licencja: domena publiczna
Statki, porty, offshore

SS United States: pogrzeb „Królowej Atlantyku”

9 listopada, 20260
Załaduj więcej
Najnowsze
  • Co się stało z jachtem Einsteina? 16 listopada, 2026
  • Piątek 13. Skąd pomysł, że jest pechowy? 13 listopada, 2026
  • Ruszyła rozbiórka „domów covidowych” nad Bałtykiem 12 listopada, 2026
  • Eksplozja na rosyjskim okręcie w Zat. Fińskiej 12 listopada, 2026
  • Remont ORP Błyskawica. Jest umowa i konkrety 9 listopada, 2026
Losowe teksty

Pożegnaliśmy przyjaciela żeglarzy

8 lutego, 2016

Arktyczne wyzwanie polskiej fregaty

31 stycznia, 2017

Kalmary z grilla i bezpruderyjne załogantki

29 października, 2011

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej

4 kwietnia, 2012

Konkurs wiedzy o Zawiszy Czarnym i generale Zaruskim

24 października, 2016

Szkoła żeglarstwa 4winds – Przepisy żeglugowe Pomorza

11 września, 2014

Ryba, która sięgnęła dna

13 kwietnia, 2018
kapitan regulujący żagiel/ iStock

Co warto wiedzieć przed wynajęciem jachtu czarterowego – praktyczny poradnik Skippera

13 lipca, 2026

„Bitwa o Gotland” rozstrzygnięta

24 września, 2013

Wymagający dzień na Pucharze Świata w Marsylii

6 czerwca, 2019
Tagi
Antarktyda Bałtyk Chiny Chorwacja Ciekawostki czarter ekologia Gdańsk Gdynia Grecja historia inwestycja jacht katastrofa klimat konkurs marynarka wojenna morze nagroda NATO nauka ocean okręt Polska port PZŻ regaty rejs Rosja statek stocznia Szczecin słownik targi turystyka Ukraina USA wojna wycieczkowiec wypadek wyprawa wyspa wyścigi żaglowiec żeglarstwo

    # POPULARNE

    regatyBałtykCiekawostkiekologiarejsjachtnaukaRosjasłownikwypadekstatekmarynarka wojennaUSAwyprawaczarterGdańskGdyniamorzeokrętkonkurs
    © Copyright 2010-2026, Wszystkie prawa zastrzeżone
    • O nas
    • Regulamin
    • Regulamin sprzedaży
    • Prywatność
    • Kontakt