Szkoła żeglarstwa 4winds - Locja morska 3/3

Przygotowanie i prowadzenie rejsu morskiego wymaga od nas znajomości i umiejętności korzystania z publikacji nautycznych. Pomagają nam one w nawigacji i czynią naszą żeglugę bezpieczniejszą. Już wspominaliśmy o księdze locji i spisie świateł, ale nie tylko one mogą być nam potrzebne.

Spis znaków i symboli używanych na mapach

Na mapach morskich występuje wiele oznaczeń i symboli, które – w odróżnieniu od mapy turystycznej – nie są na niej opisane w postaci „legendy”. Znajomość tych znaków jest jednak fundamentalnym elementem żeglugi. Ze względu na mnogość ww. znaków i symboli, mimo zmierzania do unifikacji znaków, każde wydawnictwo wydaje publikację zawierającą symbole i znaki stosowane na mapach przez nie wydawanych.

Przepisy portowe

Przepisy portowe stanowią swoiste załączniki do locji. Zawierają one między innymi informacje o dopuszczalnych prędkościach w portach, kanałach, torach obejściowych. Znajdziemy w nich także informacje o dodatkowych oznaczeniach nawigacyjnych statków, zasady wpływania do portu, zasady obracania i kotwiczenia, przepisy sanitarne, kanały łączności.

Spis radiostacji nautycznych

Znajdziemy tu częstotliwości kanałów portowych, stacji meteorologicznych, a także zasady korzystania z systemu GMDSS.

Tabele pływów

Wybierając się na akweny pływowe nie zapomnijmy o tabelach pływów albo almanachu Reeds, który jest skondensowanym źródłem informacji opisującym wszystkie europejskie akweny pływowe. Publikacja ta zawiera również plany portów i wykresy prądów.

Mapy

Ze względu na zastosowanie mapy morskie dzielimy na:

Nawigacyjne – służące do prowadzenia nawigacji

generalne (skala od 1:1000 000 do 1:500 000) – obejmują całe morza lub części oceanów
drogowe (skala od 1:500 do 1:100) – służą do pływania wzdłuż brzegów i podejść od strony morza
brzegowe (skala od 1:100 000 do 1:25 000) – używane do żeglugi w pobliżu lądu i rejonach ograniczonych pod względem nawigacyjnym
plany (skala od 1:50 000 do 1:10 000) – obejmują zatoki, porty, redy, tory wodne itp.

Informacyjne (opisują warunki meteorologiczne, prądy itp.)‏
Zliczeniowe – posiadają tylko siatkę współrzędnych geograficznych. Równoleżniki są na nich mianowane, a południki mogą być mianowane dowolnie przez nawigatora. Służą do wykreślania pozycji astronomicznych i zliczenia geograficznego.

Mapy morskie zawierają informacje o:

ukształtowaniu wybrzeża i dna morskiego
głębokościach
niebezpieczeństwach podwodnych
wrakach
portach
pływach
prądach
obiektach nawigacyjnych
łowiskach
niebezpiecznych akwenach
rutach statków

Musimy jednak pamiętać, że istotne jest nie tylko to co mapa „pokazuje”, ale również to jakie informacje możemy znaleźć w tzw. „wiadomościach okołomapowych”, czyli informacjach opisowych.

Mapa nawigacyjna oprócz samego przedstawienia akwenu i linii brzegowej zawiera elementy opisowe takie jak:

godło i nazwa wydawcy np. BHMW
tytuł mapy np. „Bałtyk część południowa”
numer mapy na marginesie w prawym dolnym rogu oraz numer „do góry nogami” w lewym górnym rogu (numer może być związany ze skala mapy, np. polskie mapy o skali 1:500 000 mają numer od 306 do 500, a mapy o skali od 1:10 000 do 1:80 000 mają numery dwucyfrowe). Jeżeli jest to mapa w systemie międzynarodowym numer poprzedzony jest skrótem INT
numer i nazwa mapy na jej odwrocie
skala mapy dla równoleżnika konstrukcyjnego
wymiary mapy w milimetrach – dla porównania skali, gdyż mapy pod wpływem wilgoci mogą zmienić swoje rozmiary
wartość deklinacji
równoleżnik konstrukcyjny
jednostki, w których podawane są głębokości i wysokości – np. metry
rodzaj odwzorowania (np. Merkatora)
system geodezyjny (np. WGS czyli zgodny z GPS)
rodzaj oznakowania nawigacyjnego (np. IALA – region A)

Na zakończenie naszego spotkania z locją morską i publikacjami nautycznymi pamiętajmy, że zanim wypłyniemy w nawet najkrótszy rejs jesteśmy zobowiązani zebrać jak najwięcej informacji o akwenie, po którym będziemy żeglować. Jest to nie tylko nasz obowiązek prawny, ale przede wszystkim gwarancja zwiększenia bezpieczeństwa naszej załogi, jachtu i nas samych.

Kpt. Krzysztof Piwnicki
4winds szkoła żeglarstwa