Przejdź do zawartości
  niedziela 8 listopada 2026
Ważne
5 listopada, 20263,5 roku więzienia za zniszczenie kabli na dnie Bałtyku 4 listopada, 2026Gazowiec Lech Kaczyński w Niemczech: ironia losu? 4 listopada, 2026Zmienność decyzji to żaden wstyd! 4 listopada, 2026Alarm bombowy na wycieczkowcu płynącym do Izraela 3 listopada, 2026Dwa medale dla Polski 2 listopada, 2026Prognozy pogody według AI – czy warto im wierzyć? 2 listopada, 2026Bałtyk: czy Niemcy zatrzymają eksploatację polskiej ropy? 29 października, 2026Lubicie chłód? Polska Stacja Polarna na Spitsbergenie szuka chętnych 29 października, 2026Następca Daru Młodzieży: termin przetargu został przesunięty 29 października, 2026Pogrzeby wikingów to ściema – nikt nie palił łodzi na morzu
Morze
  • Kup Morze
  • Klub Morza
  • Statki
  • Okręty
  • Podróże
  • Przyroda
  • Sport
  • Kontakt
0

Brak produktów w koszyku.

Morze
0

Brak produktów w koszyku.

Morze
Morze
0
Koszyk

Brak produktów w koszyku.

  Rejs po historii  Trafalgar – angielska chwała, hiszpański wstyd
Rejs po historii

Trafalgar – angielska chwała, hiszpański wstyd

Paweł KardaszPaweł Kardasz—29 września, 20110
FacebookX TwitterPinterestLinkedInTumblrRedditVKWhatsAppEmail

To tu połączona flota hiszpańsko-francuska dostała dziejowego łupnia, z którego już nigdy się nie podniosła. To na tych wodach wykuła się brytyjska hegemonia na morzach i oceanach świata. To tu morze zaczerwieniło się od krwi tysięcy ofiar zaciętej bitwy. Stąd do Londynu w beczce rumu przewieziono ciało admirała Horatio Nelsona, najwybitniejszego dowódcy floty w całych dziejach Brytanii. Trafalgar, miejsce legenda. Ha, ale spróbujcie tu trafić!

W chwili wybuchu wojny z Wielką Brytanią okręty francuskie i hiszpańskie były rozproszone w kilku portach i zablokowane przez okręty brytyjskie. Plan Napoleona zakładał, że okręty sojuszu miały wymknąć się z portów i udać się do francuskich wysp na Morzu Karaibskim. Tam miała nastąpić koncentracja floty, która następnie miała wrócić do Europy, zdobyć na kilka dni panowanie nad Kanałem La Manche i umożliwić francuskiej armii zebranej w okolicach Boulogne desant w Wielkiej Brytanii i jej podbój. Spora grupa okrętów rzeczywiście dotarła na Morze Karaibskie. Przy powrocie do Europy starcie z okrętami brytyjskimi skłoniło sojuszniczą flotę do zaniechania rejsu na północ i szukania schronienia w Hiszpanii. Napoleon, decydując, że nie może dłużej czekać na nadejście floty, porzucił myśl o inwazji Wielkiej Brytanii, zwinął obóz swojej armii i pomaszerował z nią na wschód, by prowadzić działania w Niemczech i Austrii.

Przed bitwą

Więcej historii

Z historii polskiego jachtingu: Zbigniew Puchalski

25 czerwca, 2011

Słynna ucieczka polskiego okrętu

18 września, 2018

Z historii polskiego jachtingu: Joanna Pajkowska

15 listopada, 2011

Pijaństwo na statku przyczyną angielskiej wojny domowej

30 sierpnia, 2018

Wynikiem tych manewrów było duże zgrupowanie floty francusko-hiszpańskiej zablokowane przez Nelsona w Kadyksie. 16 września Napoleon rozkazał flocie natychmiast opuścić Kadyks i popłynąć do Neapolu. Głównodowodzący Pierre Charles de Villeneuve ociągał się z wykonaniem rozkazu z obawy przed bitwą z silniejszą flotą brytyjską, aż do momentu, gdy dowiedział się, że Napoleon zadecydował o odebraniu mu dowództwa nad flotą. By ubiec ten rozkaz, 18 października zdecydował się na wyjście z portu.

Cabo Trafalgar

Przylądek Trafalgar leży na atlantyckim wybrzeżu Hiszpanii, w prowincji Kadyks, na pozycji 36°11’N 6°02’W. Jego nazwa wywodzi się z arabskiego Taraf al-Gharb ( غألا فرطلا سأر ), co oznacza Zachodni Przylądek. Po hiszpańsku nazywa się Cabo Trafalgar. To tu, na wodach Zatoki Kadyksu, w odległości 21 mil od brzegu, w dniu 21 października 1805 r. rozegrała się jedna z najważniejszych bitew morskich okresu napoleońskiego pomiędzy flotą brytyjską i francusko-hiszpańską. Bitwa, która na niemal 200 lat ukształtowała porządek świata, z Royal Navy panującą niepodzielnie nad morzami.

Starcie

Nazwa latarni jest wypisana na klasycznych azulejos / zdjęcia: P. Kardasz

Liczebna przewaga sojuszników nad Nelsonem była oczywista: eskadra angielska liczyła 27 okrętów liniowych i 2 fregaty, podczas gdy admirał Villeneuve miał 33 okręty liniowe i 7 fregat. Ale to sprzymierzonych gnębił kompleks niższości, podczas gdy Anglicy czuli się panami sytuacji. 21 października nad ranem flota francusko-hiszpańska w drodze do Neapolu dostrzegła Anglików. Admirał Vielleneuve zarządził odwrót, który jednak został spowolniony przez słaby wiatr, utrudniający manewrowanie. Ok. południa 21 października na wysokości przylądka Trafalgar Nelson zaatakował wroga dwiema kolumnami. Taki plan bitwy miał za zadanie odcięcie najsilniejszych okrętów wroga, który miał przewagę liczebną, i rozprawienie się z pozostałymi. Był to jednocześnie plan nowatorski i ryzykowny, gdyż aż do momentu dopłynięcia do wroga Anglicy byli pozbawieni siły ogniowej (działa były ustawione głównie na burtach), podczas gdy Francuzi mogli w tym czasie bez problemu uszkodzić dużą część floty Nelsona, zanim jeszcze zacznie się właściwa walka. Jedna z kolumn, licząca 15 okrętów pod dowództwem C. Collingwooda, miała za zadanie odciąć straż tylną, zaś druga 12-okrętowa pod dowództwem Nelsona odcięła centrum.

Hiszpanie, co udają Greków

Na przylądek Trafalgar nie jest łatwo trafić. Od strony morza wprawdzie w nocy widoczne jest światło latarni Faro d’Trafalgar, ale nie ma mowy o bezpiecznym podejściu do lądu. Poza ryzykowną opcją zakotwiczenia i dopłynięcia na miejsce bączkiem, jedyną sensowną opcją jest port w Gibraltarze (patrz ramka). Na słynny przylądek trzeba pojechać samochodem. Droga jest wąska i kręta. Brak jakichkolwiek oznaczeń turystycznych. Nie ma mowy o drogowskazie typu „Przylądek Trafalgar”. Dociekliwy podróżny, posługując się dokładną mapą, ma szansę, by odnaleźć pylistą drożynę wijącą się wśród pól słoneczników w stronę morza. Jeśli będzie wystarczająco cierpliwy, po kilkunastu minutach powolnej jazdy ma szansę dostrzec tablicę „Faro D Trafalgar”, wskazującą kierunek do latarni morskiej. To piękna wieża; ma 34 m wysokości (51 m n.p.m.). Została zbudowana 55 lat po sławnej bitwie, w 1860 r. Światło jej jest widoczne z odległości 22 mil. Trudno znaleźć jakiekolwiek ślady po bitwie. Dopiero u podnóża latarni z suchej ziemi sterczy tablica „La batalla de Trafalgar”. Na więcej Hiszpanie do dziś się nie zdobyli.


Moneta o nominale 50 pensów, wybita dla uczczenia 300-lecia Kolonii Gibraltar


Zwycięstwo

Anglicy momentalnie rozbili w puch niezbyt stabilny szyk sprzymierzonych. Bitwa zamieniła się w szereg pojedynków pomiędzy okrętami. Część floty hiszpańsko-francuskiej w ogóle nie podjęła bitwy, lecz w popłochu pierzchła, gdzie pieprz rośnie. W cztery godziny było po wszystkim. „Tego dnia Bóg był Anglikiem”. Podczas walki burta w burtę Nelson, jakby prowokując los, przechadzał się po pokładzie w mundurze admiralskim. Wreszcie dosięgła go kula muszkietowa. Zmarł o 1630, wiedząc, że bitwa zakończyła się wielkim zwycięstwem. Aby ciało wielkiego admirała zniosło bez szwanku podróż na pogrzeb do Londynu, zapeklowano je w beczce z rumem. Sprzymierzeni stracili 22 okręty, ok. 3250 zabitych, ok. 2500 rannych i ok. 7000 wziętych do niewoli. Brytyjczyków zginęło 449, lecz nie stracili żadnego okrętu.

Gibraltar

Gibraltar, skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego u wyjścia Morza Śródziemnego na Ocean Atlantycki, od 1704 r. jest zamorskim terytorium Wielkiej Brytanii. Hiszpanie do dziś nie potrafią zapomnieć szeregu klęsk, jakie ponieśli, próbując zawładnąć tym strategicznym miejscem. Ze względu na swe położenie Gibraltar od dawna pełni funkcję bazy brytyjskiej marynarki wojennej. Jako że przylądek Trafalgar od Skały Gibraltarskiej dzieli mniej niż 100 mil, to tu skierowały się okręty poturbowane w bitwie i wiozące rannych marynarzy. Dla wielu z nich był to już ostatni port. W dzisiejszym centrum miasta, na lewo od ulicy prowadzącej do stacji kolejki linowej, znajduje się zadbany cmentarz, na którym spoczywają brytyjscy żeglarze, którzy w Gibraltarze zmarli od ran odniesionych w bitwie pod Trafalgarem.

Co nam zostało z tamtych lat

Minęło ponad 200 lat od sławnej bitwy. Naturalnym jest, że pamięć o niej nieco zszarzała. Trafalgar Day był powszechnie obchodzony w imperium brytyjskim. Publiczne obchody zanikły jednak po I wojnie światowej, która zmieniła sposób, w jaki społeczeństwo postrzegało wojnę, a jego miejsce zajął nowo ustanowiony Dzień Pamięci (ang. Remembrance Day), upamiętniający ofiary wojny. Dziś Trafalgar Day obchodzony jest przez organizację młodzieżową Sea Cadet Corps, która organizuje co roku paradę w Londynie. Obchody odbywają się również w Birmingham, pod statuą Horacego Nelsona w Bull Ring i prowadzone są przez burmistrza miasta. Ale Trafalgar Square wciąż jest centralnym punktem Londynu. Royal Navy, gdy potrzeba, z łatwością radzi sobie z wrogimi flotami, jak chociażby z argentyńskimi pogrobowcami hiszpańskich hidalgów wyciągających łapy po Wyspy Falklandzkie. Hiszpania nigdy się już nie podniosła po klęsce pod Trafalgarem. Po dawnym imperium zostało tylko mgliste wspomnienie. Hiszpanie wyspecjalizowali się w dojeniu turystów, zalali betonem niegdyś przepiękne wybrzeża i przejadają unijne dotacje. Stają do walki jedynie w portowych tawernach. I nie bardzo chcą wspominać bitwę pod Trafalgarem.

Porty w Gibraltarze

Jest kilka miejsc, gdzie można bezpiecznie stanąć:

Marina Bay 36°09’N, 5°21.3’W ma 200 miejsc dla jachtów do 100 m długości, maksymalne zanurzenie 4,5 m.

Ocean Village Marina mieści 80 większych jachtów do 90 m długości, maks. zanurzenie 4,5 m.

Sotogrande Marina leży 15 mil na SE, zaś nowa La Linea Marina kawałek na północ od portu lotniczego.

Obywatele Unii Europejskiej nie potrzebują wiz, aby odwiedzić Gibraltar i Hiszpanię.

Broń i amunicja musi być oddana do depozytu celnego.

FacebookX TwitterPinterestLinkedInTumblrRedditVKWhatsAppEmail
„Dar Szczecina” powrócił z rejsu
RMF Szanty
Powiązane artykuły
  • Powiązane artykuły
  • Więcej od tego autora
Rejs po historii

Największa katastrofa morska w czasach pokoju

8 kwietnia, 20260
Mis Wojtek historia
Ciekawostki

Miś Wojtek, co serce miał polskie

1 kwietnia, 20260
Rejs po historii

Po co wracał się Czarniecki?

24 marca, 20200
Załaduj więcej
Czytaj też
Więzienie za zniszczenie kabli na Bałtyku. Fot. Pixabay/Monica Volpin
Statki, porty, offshore

3,5 roku więzienia za zniszczenie kabli na dnie Bałtyku

5 listopada, 20260
Gazowiec Lech Kaczyński w Niemczech. Fot.Pexels/Magda Ehlers,
Statki, porty, offshore

Gazowiec Lech Kaczyński w Niemczech: ironia losu?

4 listopada, 20260
Free.Dom fot. Wiesław Teresa Cybulscy
Żeglarstwo, podróże, wyprawy

Zmienność decyzji to żaden wstyd!

4 listopada, 20260
bomba na wycieczkowcu do izraela, fot. Pexels/Leonid Altman
Statki, porty, offshore

Alarm bombowy na wycieczkowcu płynącym do Izraela

4 listopada, 20260
Mistrzostwa Europy Juniorów i Młodzieży iQFOiL Fot: materiały prasowe PZŻ
Imprezy

Dwa medale dla Polski

3 listopada, 20260
Prognozy pogody według AI – czy warto im wierzyć? fot. Pexels/Maxxup
Żeglarstwo, podróże, wyprawy

Prognozy pogody według AI – czy warto im wierzyć?

2 listopada, 20260
Załaduj więcej
Najnowsze
  • 3,5 roku więzienia za zniszczenie kabli na dnie Bałtyku 5 listopada, 2026
  • Gazowiec Lech Kaczyński w Niemczech: ironia losu? 4 listopada, 2026
  • Zmienność decyzji to żaden wstyd! 4 listopada, 2026
  • Alarm bombowy na wycieczkowcu płynącym do Izraela 4 listopada, 2026
  • Dwa medale dla Polski 3 listopada, 2026
Losowe teksty

Akrobacje nad „Darem Młodzieży”

6 czerwca, 2016

Z cyklu „Pływanie na bele czym”. Chatka Puchatków

3 stycznia, 2018

Bitwa morska pod Svold

10 marca, 2011

Regaty o Puchar Prezydenta Warszawy 2024

5 czerwca, 2024

Projekt ustawy o czasie pracy na statkach żeglugi śródlądowej

16 lutego, 2017

W obronie ostatnich smoków świata

2 kwietnia, 2019

Uroczyste podsumowanie roku Polskiego Związku Żeglarskiego

3 grudnia, 2012
Floryda

Rodzina spędziła 20 godzin na wywróconym katamaranie

27 listopada, 2025

Powstaje unijna straż przybrzeżna

2 grudnia, 2016

Targi, targi i po targach

21 listopada, 2011
Tagi
Antarktyda Bałtyk Chiny Chorwacja Ciekawostki czarter ekologia Gdańsk Gdynia Grecja historia inwestycja jacht katastrofa klimat konkurs marynarka wojenna morze nagroda NATO nauka ocean okręt Polska port PZŻ regaty rejs Rosja statek stocznia Szczecin słownik targi turystyka Ukraina USA wojna wycieczkowiec wypadek wyprawa wyspa wyścigi żaglowiec żeglarstwo

    # POPULARNE

    regatyBałtykCiekawostkiekologiarejsjachtnaukaRosjasłownikwypadekstatekmarynarka wojennaUSAwyprawaczarterGdańskGdyniamorzeokrętkonkurs
    © Copyright 2010-2026, Wszystkie prawa zastrzeżone
    • O nas
    • Regulamin
    • Regulamin sprzedaży
    • Prywatność
    • Kontakt