Czy można być niezależnym ekspertem we własnej sprawie? W Norwegii można. Światowy Fundusz na Rzecz Przyrody przegrał z norweskimi władzami sprawę sądową, w której zaskarżał fakt, iż opinie o szkodliwości eksploatacji podmorskich złóż mają wydawać ci sami ludzie, którzy otrzymują koncesje.
Po do komu naukowcy?
Górnictwo morskie oddziałuje na przyrodę w znacznie większym stopniu, niż to lądowe, co wynika ze specyfiki środowiska wodnego. Potrzeby ludzkości jednak rosną, zwłaszcza te dotyczace pierwiastków ziem rzadkich, dlatego możliwość pozyskiwania ich z podwodnych złóż wydaje się tak obiecująca. Podejmując takie działania, trzeba jednak mieć na uwadze nie tylko doraźny zysk, ale dłuższą perspektywę. Dlatego właśnie badania dotyczące zagrożeń środowiskowych wynikających z eksploatacji złóż są tak ważne – i dlatego powinni je przeprowadzać naukowcy.
Mimo to norweski sąd uznał, że podmioty starające się koncesję będą umiały odłożyć na bok chęć zysku i wystawią rzetelną opinię – na przykład taką, która uniemożliwi im eksploatację złoża. Przedstawiciele WWF nie mają aż takiej wiary w ludzkość, dlatego postawili wniosek, by badania prowadziły niezależne instytucje.
Co będzie dalej?
Jeszcze w trakcie procesu wyszło na jaw, że analizy, na podstawie których wydano koncesje, są niepełne. Mimo to sąd stwierdził, że zgody na poszukiwanie i eksploatację metali ziem rzadkich, jakich udzieliły władze w Oslo, są ważne.
Ekolodzy przegrali, chociaż nie do końca, bowiem w sprawie nastąpił nieoczekiwany zwrot akcji: okazało się, że na odsiecz morskim ekosystemom przybyli… politycy (a mówiąc dokładniej – wybory). Obecny rząd w Norwegii jest mniejszościowy; mimo to musi się zmierzyć z ustaleniem budżetu na 2025 rok, zaś jedna z partii uzależniła swoje poparcie dla niego od wstrzymania koncesji do końca kadencji obecnego rządu. Wybory są 8 września; po tym terminie można sie spodziewac kolejnej odsłony sporu.
An Oslo court on Thursday rejected a legal challenge by the WWF environmental group against Norway's bid to mine its seabed for minerals crucial to the green energy transition.https://t.co/cjrXNMQCga
— Bilyonaryo (@bilyonaryo_ph) February 14, 2025
