Głowonogi to niesamowite stwory. Niektóre z nich znacznie przewyższają inteligencją wiele zwierzęcych gwiazd, takich jak delfiny czy nawet szympansy. Nic zatem dziwnego, że takie łebskie mięczaki potrafią współpracować z innymi morskimi gatunkami – a kiedy tamte nie sprawują się, jak należy, dostają od ośmiornicy malowniczego plaskacza macką.
Wespół w zespół
Uczeni już kilkadziesiąt lat temu zaobserwowali, że ośmiornice oraz ryby potrafią aktywnie współpracować podczas polowania. Taka kooperacja znacznie zwiększa szanse na schwytanie odpowiedniej ilości smacznych kąsków, a przy tym powoduje, że procedura zdobywania pożywienia przebiega szybciej, sprawniej i przynosi więcej frajdy (oczywiście nie ofiarom). Krótko mówiąc, wejście w spółkę bardzo się opłaca.
Warto jednak podkreślić, że nawet najinteligentniejsze gatunki ryb morskich nie są nawet w połowie tak mądre i przebiegłe, jak ośmiornice. Krótko mówiąc – wiadomo, kto w tym tandemie jest mózgiem całego przedsięwzięcia.
Ej, ryba, zachowuj się!
Niestety w świecie zwierząt, podobnie jak u ludzi, zdarzają się leserzy, nieudacznicy i inne pasożyty. Kiedy zatem któraś z ryb biorących udział w zbiorowym polowaniu wykaże tak godną pożałowania postawę, zostaje pouczona o niestosowności swojego zachowania. Ośmiornica podpływa i bezpardonowo wymierza jej coś na kształt siarczystego uderzenia w policzek. Dzięki temu międzygatunkowa kooperacja może być kontynuowana, a cwaniak chcący skorzystać z cudzego wysiłku poznaje swoje miejsce w szeregu.
Takie zachowanie opisał szczegółowo Eduardo Sampaio, doktorant z Uniwersytetu w Lizbonie, współpracujący też Instytutem Zachowania Zwierząt Maxa Plancka. Badał on współpracę pomiędzy ośmiornicami Octopus cyanea oraz kilkoma gatunkami ryb i wielokrotnie był świadkiem strofowania ich przez głowonogi. „Widząc to po raz pierwszy, zacząłem się śmiać i prawie zadławiłem się automatem oddechowym”, opowiada doktorant. Jego zdaniem, takie zachowanie ma nie tylko trzymać ryby w ryzach, ale też „wychowywać je”, ucząc określonego zachowania na poczet przyszłych polowań. Wygląda więc na to, że ośmiornice pełnią w oceanach ważną rolę pedagogiczną. Kiedy na nasz talerz trafi dobrze wychowana ryba, wiadomo już, komu powinniśmy być za to wdzięczni.
